Songon sada parbarita, lambin ibotoh ham do hamateian marimbangkon buei halak. Bani piga-piga kasus, ai ma marhitei na manjumpahkon sasahalak, ra do homa hundul i lambung podoman, halani domma dohor ujung ni goluhni; bani na legan, ra do marhitei na mambahen kebaktian pardingatan, andohar boi mangurupi na hinaholongan na marpusok ni uhur ase jumpahan apoh-apoh.
Tapi atap na gati do ham mandompakkon situasi ai songon ahu, hamateian aima sada hal na lang boi ipadaoh na maningon idompakkon hita haganup bani goluhta—anjaha lang pitah goluhta sandiri. On mandompakkon harugian ni hasoman pakon kaluarga. Sipata borat do bani situasi na sonai mambotoh aha na laho bahenon. Huja do hita laho hunjon?
Hupingkirhon ma sada sarita na dob hubogei ipatugah bapa pasal parmatei ni ompungni, piga-piga tahun paima tubuh ahu. Ia manadingkon goluh on bani Ari ni Tuhan. Ia mandihuti kebaktian bani ari Minggu sogod ai, hassi pe lang dear pangahapni. Sanggah ia modom siang ai laho modom siang, pakeianni domma ipasirsir ase boi ipakei use laho mulak bodari ai. Tapi lang ongga ia markesempatan mandihuti kebaktian ai. Bodni ai, roh ma hasoman-hasoman laho martelepon pakon mancuba mangapoh. Sada halak na mananda ia mambahen pangamatan: “dear, manggoluh do ia das hubani na matei.”
Anggo ididah humbani pardarat, ra do ihatahon ham, dear...tongon. Sangsi. Songon tautologi do ai. Tongon do ai banta ganup, ai lang?
Ai do? Bahat do halak na lang ongga manggoluh. Bahat do hita na gok bani aha na laho sihorjahononta gabe lang ongga be hita mangkorjahon ai. Lang ongga hita tongon-tongon manggoluh sadari on halani sadari on.
Iidah nasiam, sada do ai laho manrencanahon panorang na laho roh. Legan do anggo manggoluh bani panorang sonari. Hita haganupan mambotoh porluni mangkawah hu lobei, tapi bahaya tumang do ai anggo lang ipardiateihon hita panorang sonari. Ipasingat Jesus do hita pasal ai sanggah ia marambilan i dolog. Ai pe, ulang ma holsohan hanima mangkatahon, “Aha ma panganonnami, aha ma inumonnami, aha ma parhiouonnami?” Ai sipajuh begu-begu do mangindahi sisonai ai, tapi ibotoh Bapanima na i nagori atas ai, na porlu do ai bannima. Parlobei ma pindahi Harajaon ni Naibata ampa hapintoran-Ni, dob ai tambahkonon-Ni do ganupan ai bannima. Ai pe, ulang ma holsohan hanima pasal ari patar, ai holsohan do ari patar. Sungkup do bani ari ai hasunsahanni sandiri. (Mateus 6:31-34)
Halak na marnipi na ekstrim lang ongga manggoluh sonari. Tongtong do sidea manggoluh patar. Halani ai, lang ongga sidea das hubani hagoluhan na sasintongni. Bahat do hita na sonai.
Hadirion na sonon mamboan buei hasunsahan. Hasoman na sihol idalani hanami matei paima boi hanami manjumpahkonsi. Marsura-sura do hanami mangkatahon na madear hubani halak na iahap hanami talup, tapi domma ipindahi sidea paima das hanami hujai. Lang ongga jumpah hanami panorang na sosok laho mangontang hasomannami marminggu rap pakon hanami laho marlajar pasal Jesus.
Hubayangkon hita mardalan bani tanoh na dob somal sanggah nassiam mambasa on. Iidah hanami do ai. Sungkun-sungkunni aima: aha do na laho bahenonta pasal ai?
Balosni dong ibagas dirinta bei. Lang sesuatu na luar humbani pangarusionta, tapi sesuatu na maningon iputuskon hita laho mangkorjahon ai. Lang mararti ai urah. On mamorluhon parubahan hasomalan mental, tapi on mambere hasil na mambahen tarsonggot. Kepuasan na lape ongga isadari hita gabe banta.
Maningon lang be ipaturut hita masa depan manserap sadari on. Sungkup do bani ari ai hasunsahanni sandiri. Dong do tugas-tugas na maningon ihorjahon hita tiap ari. Songon na etek do ai anggo ibandingkon hubani aha na sihol bahenonta, tapi aha na sihol bahenonta tergantung do ai hubani sonaha dearni hita mangurus ai. Adong do na ipangindo Naibata humbanta ari-ari. Ia mandilo hita ase manggalangkon na sidearan humbani dirinta gabe galangan na manggoluh hu Bani (Rom 12:1). Urah do patugahkon hubani Naibata aha na sihol bahenonku sanggah mambahen arta ahu, tapi Naibata sihol bani jasa na boi hubere hu Bani sadari on. Anggo lang hubahen ai sanggah roh panorang, kemungkinan lang ongga ahu boi manlewati ai. Adong do halak i dunia on na porlu iboan hubani Jesus. Ase jumpah sidea ia, maningon hubahen do ai. Dob ai sibuk ma ahu mangkorjahon aha na iharosuhkon Naibata bahenonku sadari on.
Lang pala ipindahi hita jasa na jenges na boi ibahen hita bani panorang na daoh patar. Ham pakon ahu lang ongga porlu bani pangidangion ni Tuhan marimbang hita sonari. Kemungkinan do jasa na boi ihorjahon nasiam sadari on berkontribusi hubani keberhasilan anggo lang pasti terjadi kegagalan.
Bani pidatoni “I Have a Dream”, Dr. Martin Luther King terkenal do marsahap pasal “keperluan na sengit sonari on,” sada kalimat na hupinjam gabe judul ni artikel on. Bani konteksni, on aima sada seruan untuk keadilan ras bani masyarakat. Tapi ide na mendasari ai—paboa “On ma panorang laho sikap apatis atap puas, on ma panorang laho martindak na gogoh ampa na dear”—maningon marsora do ai banta sebagai halak Kristen bani ganup aspek ni pardalananta, tarlobih sanggah mangidah dunia on i sekitarta ampa peluang na lang idalankon ampa prioritas na lepak. Kemungkinan kuria ni Tuhan lang ongga mamorluhon ham lobih humbani sonari.
Ulang paimahon hita laho mangkorjahon aha na porlu ihorjahon sonari. Aha na sihol bereonta, bere hita ma sonari. Aha na sihol bahenonta, horjahon hita ma ai sonari.
Ambilan: Mase Hita Marporang
Sogod on, bani parlajaranta marhitei Padan Na Baru, das ma hita bani buku Jakobus, anjaha Jakobus igoki buei tumang na madear sehingga mahol do huahap pajempekkon parlajaranku pitah hubani sada topik. Urah do ahu mambaritahon 20 ambilan na berbeda humbani buku Jakobus halani Jakobus aima pasal na mandalankon haporsayaonta, lang pitah patugahkon hubani halak anggo ham porsaya Jesus do Kristus, tapi pataridahkon anggo ham porsaya Bani marhitei na manggoluh songon Jesus.
Ujungni, huputushon ma laho mambere panorang hubani sada perikop ija si James marsahap pasal sada na hupingkir boi do iarusi hita haganup halani ia marsahap pasal parsalisihan pakon parsalisihan.
Anggo domma magodang ham pakon sanina atap botou, ra do domma bahat pangalamanmu pasal parsalisihan
Jadi, boi do huarusi sarita ni inang na maningon manlanglangi parsalisihan ni dua sanina. Anjaha na etek ai isungkun inangni, “Ise do na mamungkah parjuangan on?” Dob ai nini ma, “Ia do na mamungkah ai sanggah ia mambalosi ahu.”
Parsalisihan lang ongga gabe sada hal na dear, atap na marsalisih sanina pakon botou, atap marporang suami istri, atap marporang negara,. Tapi parsalisihan ai parah tumang do anggo terjadi i tongah-tongah ni anak ni Naibata.
Sanggah mambasa buku Jakobus, iahap ham do bahat do parsalisihan ampa parsalisihan na masa i kuria on.
Ihatahon si Jakobus bani bindu na parlobei ase “ganup halak, ringgas ma ia manangi-nangi, asok marsahap anjaha asok manringis, ai seng ihorhon ringis ni jolma hapintoron ni Naibata.” (Jakobus 1:26). Bani bindu 3, Jakobus patugahkon pasal halak Kristen na mamuji Naibata marhiteihon dilah ni sidea pakon mamurai jolma marhiteihon dilah na sarupa.
Ia marsahap bani bindu 4 pasal halak na “manrisai hasomanni” pakon “manguhumi hasomanni”. (Jakobus 4:11). Bani bindu 5, ia laho pasingatkon sidea pasal “marungut-ungut samah sidea” (Jakobus 5:9).
Anjaha, jadi, dapot nasiam ma kesan bahasa on aima sada gareja na marhasunsahan halak. Tapi tontu lang pitah kuria ai na mambahen sonai. Kuria Korint terbagi gabe fraksi-fraksi janah buei do parsalisihan na masa i kuria ai. Bani kuria Pilippi, maningon idilo si Paulus do goran ni dua naboru na marhasunsahan. Ihatahon si Paulus do anggo halak Kristen i Galatia “marsipanganan anjaha marsipanganan” (Galatia 5:15). Janah hira-hira bahatan do nasiam na dob mangahapkon sandiri sonaha do anggo i gareja na marsurak-surak pakon marsalisih.
Tapi, paima ididah hita aha na ihatahon si Jakobus pasal sonaha mangatasi parsalisihan on i kuria, torih hita ma lobei gambaran ni ganup buku ni si Jakobus dob ai mulak ma ahu laho mangidah aha na ihatahon si Jakobus pasal topik on.
Mulai humbani bindu 3, ayat 13, ihatahon si Jakobus do,
“Ise humbani nasiam na pentar anjaha na pantas patuduhkon pambahenanni marhitei parlahouni na madear ibagas halamlamon ni hapentaran Tapi anggo parsimburuon ampa hisap-hisap ibagas uhur nasiam, ulang ma nasiam pajuntul-juntulhon diri nasiam, anjaha ulang ma marladung nasiam bani hasintongan in. hagaoron ampa sagala parlahou na masambor.
“Tapi anggo hapentaron na hun datas ai, parlobei borsih do, dob ai pardamei, lamlam, urah maruhur, gok idop ni uhur ampa buah na madear, seng manonggor jumbak anjaha pitah, anjaha buah hapintoron ibagas damei do isaburhon bani sidalankon hadameion.” (Jakobus 3:13-18)
Ternyata, adong do piga-piga halak Kristen i kuria on na bangga halani sidea aima halak na pentar tumang. Janah taridah do homa bahwa halak Kristen on aima sibahen hasunsahan i tongah-tongah ni kuria, bertekad ase adong dalanni sandiri marimbang mangindahi hadearon ni ganup angkula. Jadi nini si Jakobus, “Ra do iagan nasiam pentar nasiam, tapi anggo sonai, ai ma hapentaran na lepak.” Halani hapentaran ni Naibata lang mangkorhon paet ni uhur, simburu atap ambisi na egois. Janah hapentaran ni Naibata tontu lang mambahen parsalisihan; sebalikni ai mambobai hubani hadameion.
Tapi si Jakobus manulis hubani kelompok halak Kristen na lang mardamei. Sasintongni, sebalikni do. Bahat do parsalisihan, buei do parsalisihan na masa.
Halani ai, nini si Jakobus bani bindu 4, “Aha do na mambahen paringoran ampa paringoran i tongah-tongah nasiam, ai lang on do, na marsimburu do hisap-hisap nasiam ibagas nasiam, na marsura-sura do nasiam, tapi seng dapotan, gabe mamunuh nasiam, na marsura-sura do nasiam, tapi seng dapotan, gabe maringor anjaha maringor nasiam.
“Seng dong bani nasiam, halani na so mangindo nasiam, na mangindo do nasiam, tapi seng manjalo, ai marsalah do nasiam mangindo, gabe iparbois-bois nasiam ai bani hisap-hisap nasiam, nasiam parbangkis, ai lang ibotoh nasiam, na marmunsuh dompak Naibata do parhuan-huan bani dunia on, halani ai barang ise na sihol marhasoman pakon dunia on, gabe munsuh ni Naibata do dirini.” (Jakobus 4:1-4)
Bani ujung ni bindu 3, ihatahon si Jakobus do anggo hapentaran ni Naibata pardamei janah lamlam.