Songon parjamita, lam diboto hamu do hamatean sian godangan halak. Di na deba, i ma marhite na manopot sasahalak, olo do nang hundul di lambung podoman, ala nunga lam jonok ujung ni ngoluna; di na asing, boi do marhite na patupahon ulaon parningotan, anggiat ma mangurupi angka na hinaholongan na marsak asa dapotan pangapulion.
Alai jotjot manang ndang hamu mangadopi angka situasi i songon ahu, hamatean i ma sada na so boi tarpasiding na ingkon taadopi sude di ngolunta—jala ndang holan hita sandiri. Diadopi do i di hamagoan ni angka dongan dohot keluarga. Maol do sipata di situasi sisongon i mamboto holan aha na ingkon ulahonon. Tudia ma hita laho sian on?
Hupingkiri ma sada turiturian na hea hubege dipaboa damang taringot tu parmonding ni ompung boruna, holan pigapiga taon andorang so tubu ahu. Borhat do ibana sian ngolu on di Ari ni Tuhan i. Didohoti ibana do kebaktian di ari Minggu manogot i, nang pe ndang denggan pangkilalaanna. Tingki modom ibana di potang ari i laho modom, rapi do dipasiding paheanna asa dipangke muse laho mulak botari i. Alai ndang hea ibana markesempatan laho mandohoti kebaktian i. Botari i, ro ma angka dongan manjou jala marsitutu mangapuli. Sada halak na tangkas mananda ibana mambahen pengamatan: “denggan, mangolu do ibana sahat tu na mate.”
Molo di permukaan, olo do dohononmu, bah...olo. Sadengganna. Songon na tautologi do soarana. Tutu do i di hita sude, ndang i?
I do? Godangan halak ndang hea tutu mangolu. Godangan do hita na gok na laho ulahononta, gabe ndang hea hita marhusor laho mangulahon i. Ndang hea hita tutu mangolu sadarion tu sadarion.
Diida hamu do, sada do molo direncanahon tu ari na naeng ro. Tung asing do molo mangolu di tingki on. Sude do hita mamboto ringkot ni manatap tu jolo, alai tung mansai marmara do molo taulahon i huhut ndang dipardulihon tingki nuaeng. Dipaingot Jesus do hita taringot on di Jamita di Dolok. Ala ni i, unang ma holsoan hamu, mandok, “Aha ma sipanganonta?’ manang ‘Aha ma inumonta?’ manang ‘Aha ma pangkeonta? Ai dilului angka sipelebegu do saluhutna i, jala diboto Amamuna na di banua ginjang i do, ringkot do i di hamu. Jumolo ma lului hamu harajaon ni Debata dohot hatigoranNa, dung i tambahononna ma angka ondeng tu hamu. Dibahen i, unang holsohon hamu ari marsogot, ai sarihonon ni ari marsogot do dirina. Sae do di ari i hasusaanna sandiri. ( Mateus 6:31-34 )
Ndang hea mangolu angka halak na marmimpi ekstrim saonari on. Sai mangolu do nasida marsogot. Alani i, ndang hea nasida sahat tu ngolu na sasintongna. Godang do hita na songon i.
Hadirion na songon on mamboan godang hasusaan. Dongan na naeng ditopot hami i, mate do andorang so sahat hami laho mandapothon ibana. Marsangkap do hami mandok hata na burju tu halak na huhilala hami tama, alai dilanjuthon nasida do andorang so sahat hami tusi. Ndang hea jumpang hami tingki na pas i laho mangontang dongannami marminggu rap dohot hami laho marsiajar taringot tu Jesus.
Hubayanghon do hita mardalan di tano na somal tingki dijaha hamu on. Taida do i. Sungkunsungkunna: aha do na laho ulahononta taringot tusi?
Alusna adong di bagasan hita marsadasada. Ndang na so tarjalo rohanta i, alai ingkon tabahen do rohanta laho mangulahon i. Ndang na mandok mura i. Porlu do muba hasomalan ni pingkiran, alai parohon hasil na mambahen longang roha. Kepuasan na so hea tasadari gabe di hita.
Ingkon mansohot do hita paloashon masa depan i menyerap sadarion. Sae do di ari i hasusaanna sandiri. Adong do angka ulaon na tontu na gabe di hita ganup ari. Ra, songon na metmet do i molo dibandinghon tu na naeng ulahononta, alai aha na naeng ulahononta, godang do i margantung tu songon dia dengganna hita mangurus angka i. Adong do na dipangido Debata sian hita ganup ari. Dijou Ibana do hita mamelehon na dumenggan sian dirinta bahen pelean na mangolu tu Ibana (Roma 12:1). Mura do paboahon tu Debata aha na naeng ulahononku tingki mambahen rejeki, alai dihalomohon Debata do panghobasion na boi hulehon tu Ibana sadarion. Molo so huulahon i tingki ro kesempatan, kemungkinan ndang hea ahu sahat tusi. Adong do jolma di portibionta on na ringkot boanon tu Jesus. Asa boi nasida mandapot ibana, ingkon ahu do na mambahen boi. Dung i, loas ma ahu sibuk mangulahon na dihalomohon ni Debata ulahononku sadarion.
Ndang pola luluanta angka panghobasion na balga na boi taulahon di angka inganan na dao marsogot. Ndang tagamon lobi ringkot ahu dohot ho di ulaon ni Tuhan i sian hita nuaeng on. Kemungkinan do panghobasion na boi ulahononmuna sadarion on mambahen hamu sukses di dia molo ndang songon i, adong do kegagalan.
Di jamitana “Adong do Nipingku”, tarbarita do Dr. Di konteksna, i ma joujou tu keadilan ras di masyarakat. Alai pingkiran na mendasari i—na mandok “Ndang tingki na so parduli manang na so marlomo ni roha on. On ma tingki na marpangalaho na margogo jala na positif”—ingkon marsaringar do i di hita halak Kristen di ganup aspek ni pardalananta, tarlumobi molo taida portibi na humaliang hita dohot angka kesempatan na so tadapot dohot angka na so taparrohahon. Boi do ndang hea be huria ni Tuhan i manghaporluhon hamu lobi sian nuaeng.
Unang ma paimahon laho mangulahon na ringkot ulahonon saonari. Aha na naeng sipasahatonta, saonari ma tapasahat. Aha na naeng siulahononta, taulahon ma i nuaeng.
Jamita: Boasa Hita Marbadai
Manogot on, di parsiajaranta marhite Padan na Imbaru, sahat ma hita tu buku Jakobus, jala godang do angka na denggan digohi si Jakobus, gabe maol do huhilala pajempekkon parsiajaranku holan tu sada topik. Mura do ahu marjamita 20 jamita na marasing sian buku Jakobus ala Jakobus on sude taringot tu na mangulahon haporseaonta, ndang holan paboahon tu halak na porsea hamu Jesus i do Kristus, alai patuduhon na porsea hamu tu Ibana marhite na mangolu songon Jesus.
Ujungna, huputushon ma mangalehon tingki tu sada turpuk na manghatai si Jakobus taringot tu sada na huhilala boi sude hita marpardomuan ala ibana manghatai taringot tu na marbadai dohot na marbadai.
Jala songon i ma, boi do huparsangapi barita ni ina na ingkon mamotong parbadaan ni dua halak na marhahamaranggi. Jala na metmet i disungkun inana, “Ise do na mamungka parbadaan on?” Jala didok ibana, “Ibana do na mamungka i tingki dipungkuli ibana ahu.”
Parbadaan ndang hea gabe sada na denggan, manang na marbadai hahaanggi, manang marbadai tungganedolina, manang marbadai negara,. Alai tarlumobi hansit do parbadaan molo masa di tongatonga ni angka anak ni Debata.
Molo dijaha hamu buku Jakobus, dapotmuna ma panghilalaan na godang do ribut dohot parbadaan na masa di huria on.
Didok si Jakobus di bindu parjolo i asa “hatop ma ganup manangihon, bangkol manghatai, bangkol tarrimas, ai ndang tarbahen rimas ni jolma patubuhon hatigoran ni Debata.” (Jakobus 1:26). Di bindu 3, ditaringoti si Jakobus do taringot tu halak Kristen na mamuji Debata marhite dilana jala mamurai jolma marhite dilana na sarupa.
Dipaboa ibana do di bindu 4 taringot halak na “manghatahon na so denggan tu donganna” jala “na manguhumi donganna”. (Jakobus 4:11). Di bindu 5, naeng pasingotonna do nasida taringot tu “marungutungut” (Jakobus 5:9).
Jala, jadi, dapotmu ma kesan na on ma gareja na adong persoalan ni halak. Alai tontu ndang holan huria na mangulahon i. Marbolatbolat do huria Korint jala godang do parbadaan na masa di huria i. Di huria Pilipi, ingkon jouon ni si Paulus do goar ni dua boruboru na marungkil marsiurupan. Didok si Paulus do halak Kristen na di Galatia “masisigagatan jala masipanganan” (Galatia 5:15). Jala dugaanku, godangan do hamu naung mangalami sandiri songon dia do molo di gareja na masa ribut dohot parbadaan.
Alai, andorang so taida aha na nidok ni si Jakobus taringot tu boha mangadopi parbadaan on di huria i, taida ma jolo gambaran ni sandok buku Jakobus dung i mulak ma ahu laho mamereng aha na nidok ni si Jakobus taringot tu topik on.
Mamungka sian bindu 3, ayat 13, didok si Jakobus do, .
“Ise sian hamu na bisuk jala na pantas, dipatuduhon ma angka ulaonna marhitehite halambohon ni habisuhon. Alai molo adong di bagasan rohamuna pangiburuon na paet dohot roha na mangalului dirina sandiri, unang ma pujipuji hamu dirimuna jala unang ma gabus hamu tu hasintongan i. hagaoron dohot ganup ulaon na roa.
“Alai anggo habisuhon na sian ginjang i, jumolo ias do i, dung i pardame, lambok, na olo marroha, gok asi ni roha dohot parbue na denggan, na so siida bohi jala na bulus, jala gotilon hatigoran do disaburhon di bagasan dame angka sibahen dame.” ( Jakobus 3:13-18 )
Huroa, adong do piga-piga halak Kristen di huria on na ginjang rohana ala jolma na mansai bisuk do nasida. Jala tarida do muse angka halak Kristen on angka sibahen hagunturon di huria i, na marsitutu asa adong dalanna sandiri sian na mangalului hadengganon ni sandok pamatang i. Jala ala ni i didok si Jakobus, “Ra, dirimpu hamu do na bisuk hamu, alai molo bisuk do hamu, habisuhon na sala do i.” Ai habisuhon ni Debata ndang manghorhon paet ni roha, pangiburuon manang ambisi na egois. Jala habisuhon ni Debata tontu ndang mambahen parbadaan; baliksa mamboan tu hadameon do i.
Alai na disurat si Jakobus on tu punguan ni halak Kristen na so mardame. Gariada tahe, sabalikna do. Godang do parbadaan, godang do parbadaan na masa.
Jala songon i do, didok si Jakobus di bindu 4, “Aha do na patubuhon parbadaan dohot parbadaan di tongatongamuna, nda on do na marmusu hisap-hisapmuna di bagasan hamu, dihalungunhon hamu do hape ndang dapotan, gabe mamunu hamu, mangapian do hamu, hape ndang dapot hamu, gabe marbadai jala marbadai hamu.
“Ndang adong di hamu, ala so dipangido hamu. Dipangido hamu do, alai ndang dijalo hamu, ala sala pangidoanmuna, dipasuda hamu do i tu hisaphisapmuna. ( Jakobus 4:1-4 )
Di ujung ni bindu 3, didok si Jakobus do habisuhon ni Debata, i ma hadameon jala lambok.