Prædika: Harrin skal berjast fyri tykkum
“Guddómlig vernd”. Skriftin, sum eg varð biðin um at prædika um, var 2. Mósebók 14,14.

Hvat merkir “HARRIN skal berjast fyri tykkum” í mun til:

Ísraelsbørn & Útferðin
Nýggi sáttmálin & Guds ríki
Bardagin hjá Stefanus. Kærleikin noyðir

Í mun til Ísraelsbørn & Útferð
Ísraelsbørn fóru úr Egyptalandi eftir at hava ikki vitað annað enn trælahald í 400 pluss ár. Gud hevði fyri langari tíð síðani valt sær eitt fólk gjøgnum Ábraham (1 Mós 12,2). Gud skuldi brúka hesa tjóðina ikki bara til at æra navn sítt, men til at signa (1 Mós 12,3) og frelsa (Jóh 4,22) heimsins tjóðir. Men í løtuni leggja hesir rýmdu, ikki-bardagaherdu trælirnir so smátt leiðina út úr Egyptalandi; børnini, eldri, kvinnur og menninir høvdu snúð seg við reyðahavskantin, meðan ógvusligu herarnir hjá tí mest valdsmiklu tjóðini hendan dagin fóru fram á teirra flank. Tað er á hesum sinni, at Móses tosar við fólkið og sigur:

[2 Mós 14:14 FKJ] [14] Harrin skal berjast fyri tykkum, og tit skulu tiga.

Jú, Harrin hevði stríðst fyri teimum í formi av 10 veldigum plágum, tann seinasta var at drápa allar fyrstføddu egyptar. Hesa tíðina kendu egyptar seg nokk sum um, at teir einki høvdu at missa. Tað var helst teirra endamál at oyðileggja fólkið heilt ella partvíst (2 Mós 15,9). Vers 17 gevur okkum eitt sjónarhorn á YHWH, sáttmálan, sum heldur Gud.

[2 Mós 14:17-18 KJV] [17] Og eg, sí, eg skal herða hjørtu Egyptar, og teir skulu fylgja teimum, og eg skal fáa mær heiður á Fárao og øllum her hansara, á vagnum hansara og á reiðmonnum hansara. [18] Og Egyptar skulu vita, at eg eri Harrin, tá ið eg havi fingið mær heiður á Fárao, á vagnum hansara og á reiðmonnum hansara.

Bardagin sá bara út til at vera millum ísraelsmenn og egyptar. Gud læt Ísrael fara í trældóm, og tað var hann, sum skuldi bera tey út við sterkari hond. Ja, Gud vildi hava Egyptaland at vita, at hann var YHWH, men hann vildi eisini hava Ísrael at kenna og minnast hansara kraft, so tey ikki gjørdust troytt ella lyft upp av stoltleika. Legg til merkis frelsusangin:

[2 Mós 15,1-3, 13, 17 KJV] [1] Tá sungu Móses og Ísraelsmenn Harranum henda sang og søgdu: Eg skal syngja Harranum, tí at hann hevur vunnið dýrdarligan sigur, hann hevur kastað hestin og reiðaran í havið. [2] Harrin er mín styrki og sangur, og hann er vorðin mær frelsa, hann er Gud mín, og eg skal fyrireika honum bústað; Gud faðirs míns, og eg skal lyfta hann upp. [3] Harrin er hermaður, Harrin er navn hansara. ... [13] Tú hevur í miskunn tíni ført fram fólkið, sum tú hevur loyst, tú hevur leiðt tey í styrki tíni til tín heilaga bústað. ... [17] Tú skalt føra teir inn og planta teir á arvafjalli tínum, [á] tí staðnum, Harri, [sum] tú hevur gjørt tær at búgva í, [í] halgidóminum, Harri, [sum] hendur tínar hava raðfest.

Gud ætlaði hendan sigurin soleiðis, at hann skuldi verða heiðraður, og tað er, at fólk skuldu læra at líta á hann og vita, at hóast hann ikki sæst (í mun til avgudarnar hjá tjóðunum rundan um seg), og hóast hann skuldi royna Ísrael víðari, so fer at líta á HARRAN altíð at geva tey bestu úrslitini.

Tíverri vóru fyrstu stigini í Útferðini ikki nóg mikið til at mýkja hjørtu fólksins til at halda fram í trúnni á, at Gud kundi og vildi nøkta allan teirra tørv. Gud revsaði, tey, samstundis sum hann lærdi tey við at fáa tey at reika í 40 ár.

Hesa tíðina gjørdi hann fylgjandi.

Gud fóðraði tey við Manna.
Føturnir bólgnaðu ikki.
Klæðir blivu ikki gomul
Leiddi tey gjøgnum harða oyðimørk við eldstænarum og skorpiónum .
Einki vatn, tó gav hann teimum vatn úr einum kletti
Gud minnir tey á teirra treytaða sáttmála við hann, meðan tey gera seg klár at fara yvir í lovaða landið (2. roynd).

[5 Mós 8,1-20 FKJ] [1] Øll tey boð, sum eg gevi tykkum í dag, skulu tit halda, so tit kunnu liva og fjølgast og fara inn og ogna landið, sum Harrin svór fedrum tykkara. [2] Og tú skalt minnast allan vegin, sum Harrin, Gud tín, førdi teg hesi fjøruti árini í oyðimørkini, fyri at eyðmýkja teg og royna teg, fyri at vita, hvat [var] í hjarta tínum, um tú vildi halda boð hansara ella ikki. [3] Og hann eyðmýkti teg og lat teg hungra og fóðraði teg við manna, sum tú ikki kendi, og fedrar tínir ikki kendu; Soleiðis skuldi hann gera tær vita, at menniskjað livir ikki av breyði einans, men av øllum orðum, sum kemur úr munni Harrans, livir menniskjað. [4] Klæði tíni eldust ikki á tær, og fótur tín bólgnaði ikki hesi fjøruti árini. [5] Tú skalt eisini hugsa um í hjarta tínum, at eins og maður revsar son sín, soleiðis revsar Harrin Gud tín teg. [6] Tí skalt tú halda boð Harrans, Guðs tíns, ganga vegir hansara og óttast hann.