Проповедь: Шымле гана шым проститлымаш
1. Проститлымаш — чынжымак христиан порылык.
Господьын умшаж гыч лекше нине мут-влакым шотыш налза:
«Ида судитле, тунам тендам огыт судитле, ида титакле, тунам тендам титаканыш огыт нал, проститлыза, тунам тендам кудалтат» (Лукан 6:37).
Курык ӱмбалне ойлымыж годым Иисус пеш раш каласен:
«Еҥ-влакын тендан ваштареш языкыштым кудалтеда гын, Пылпомышсо Ачада тендамат кудалта, а те еҥ-влакын языкыштым огыда кудалте гын, Ачада тендан языкдам ок кудалте» (Матфейын 6:14—15).
Апостол Павел Ефесян-влаклан 4:32 почеламутышто проститлымашым изишак вес семын шынден:
«Икте-весылан поро да чаманыше лийза, кузе Юмо тендам Христос дене проститлен, тугак икте-весыдам проститлыза».
Тудо Колоссян-влаклан 3:13 почеламутышто пеш тыгаяк мутым ойлен:
«Икте-весыдам чытыза да икте-весе ваштареш ӧпкедам кудалтыза, Господь тендам кузе кудалтен, тудым кудалтыза».
Кунам Петр (проститлыме суаплыкым шке опытшо дене палыше айдеме) икымше серышыжым возен, тудо тыге иктешлен: «Эн ончычак икте-весыдам моткоч йӧратыза, вет йӧратымаш шуко языкым леведеш». Тиде I Петр 4:8.
Тидым вес семын каласаш лиеш, тудо «Йӧратымаш глава» гыч лектеш — I Коринфян-влаклан 13. Эн кугу порылыкым сӱретлыме годым Павел каласен: «Йӧратымаш... осалым ок арале» (I Коринфян-влаклан 13:5). Тиде изи мут сочетанийым утларак лончылаш кӱлеш. Юджин Петерсон («Серыш») тыге ойла: «Йӧратымаш... вес еҥын языкшым ок шылте». Йӧратымаш шотым ок кучо, вет йӧратымашын осал шарнымашыже уло. Тудо еҥ-влакын языкыштым мондаш йӧным муэш.
Пытартышлан, ме тиде теме дене уло Библийыште эн кугу, эн келге ойлымашым, эн сай, эн ару, эн кӱкшӧ проститлыме примерым налына. Кунам тудо ыресеш ӱштын, тудым пушташ шонышо осал еҥ-влак колымашке судитленыт, тудым титаклаш шоя танык-влакым луктыныт, кунам тудо шке орланымыжым куандараш погынышо йӱк-йӱан калыкым ончен лектын, Иисус, Юмын Эрге, языкым палыдыме, тиде язык планетыште илыше ик чынжымак титакдыме айдеме, шке мутшо дене кызытат ойлен курымла дене: «Ачай, нуным проститле, вет нуно мом ыштымыштым огыт пале» (Лукан 23:34). Тиде 11 азапландарыше мут мемнан чыла уда шылтыкым пытара. Нуно мемнан шӱмнан йӱштӧ улмыжым почын пуат; нуно мемнан чын огыл шыде деч леведышым руалтен луктыт да тудым могай улмылан ончыктат. Мемнан кокла гыч шукышт ойлат: «Мыйым вурсышо еҥ-влак иктаж-могай ӧкынымашым, иктаж-могай ойгым ончыктат гын, ала мый нуным проститлем ыле». Но тыгайже шагал годым лиеда, сандене ме тидым шке шыдешкымашнам, шыдешкымашнам да ӧкымлаш кумылнам умбакыже шуяш шылтык семын кучылтына.
Иисусым ыресеш ончалза. Иктат пеш чаманен огыл. Тиде мутым ойлымыж годымат калык шыргыжале, мыскылен, йывыртен, шыргыжале. Эртыше-влак тудым мыскыленыт. Нуно тудым мыскыленыт. «Тый Израильын Кугыжаже улат гын, ырес гыч волен, Шкендым утаре». Тиде шотышто раш лийына. Тудын колымыж годым тудым пуштшо-влак шкешт дене пеш куаненыт. Пилат чыла лавыран паша деч кидшым мушкын. Еврей вуйлатыше-влак тудым шыде, ушдымо ужмышудымаш дене ужмышудымо лийыныт. Тудын орланымыжым да колымыжым ужын, нуно куаненыт. Тиде кечын южышто осал лийын. Пычкемыш вий-влак шке пашаштым ыштеныт, да Юмын Эргыже вашке шӱгарыште лиеш. Иктат ойлен огыл: «Мый йоҥылыш лийынам. Тиде йоҥылыш. Ме тыгай ушдымо лийынна». А тудо каласен: «Ачай, нуным проститле, вет нуно мом ыштымыштым огыт пале».
Иисус почеш каяш шонена гын, лач тидым каласышаш улына. Ме тидым лӱмын да ятыр гана вурсышо еҥ-влаклан каласышаш улына. Ме тидым лӱмынак мемнан ӱмбаке лӱйкалыше-влаклан каласышаш улына. Ме тидым тыглай да шоналтыде сусыргышо-влаклан каласышаш улына. Тидым ме шкенан эн лишыл еҥна-влаклан, пӧръеҥлан але пелашлан, икшыве-влаклан, ача-авалан, йолташна-влаклан, пошкудо-влаклан, иза-ака-влаклан, христиан-влаклан каласышаш улына.
2. Проститлаш неле, вет ме тудым чын огына умыло.
Тиде жапыште проститлыме нерген южо йоҥылыш шонымашым кораҥдаш кӱлеш. Южо шотышто, проститлымаш мом огыл, а мом тудо огыл, манаш куштылгырак. Тиде йоҥылыш шонымаш-влак кӱлешан улыт, вет южгунам, кунам ме проститлен огына керт але огына проститле манын ойлена, ме чынжымак библийысе проститлыме деч моло нерген ойлена. Икмыняр шонымашым радамлен пуэм, кудым проститлымаш ок ончыкто:
Тиде иктаж-кӧн ыштымыжым пеҥгыдемдымашым ок ончыкто.
Тиде осал нигунамат лийын огыл манын ончыкташ ок лий.
Тиде вес еҥын осал койышыжлан шылтыкым ыштымашым ок ончыкто.
Тиде осалым аклаш огыл манын, язык ала-кузе шагалрак языкдыме лиеш.
Тиде титаклымашым ӧрдыжеш кодымым ок ончыкто.
Тиде тыге огыл, молан манаш гын, вес еҥ-влак тендам ятыр гана вурсаш тӧченыт.
Тиде тыге огыл, моло-влаклан тендан ӱмбалне кошташ эрыкым пуаш.
Тиде преступленийым ыштыме годым титаклымашым тарваташ тореш лиймым ок ончыкто.
Тиде ыштыме осалым мондаш огеш кӱл.
Тиде нигунамат сусырген огыл манын ончыкташ ок лий.
Тиде тыге огыл, мом те ончычсо семынак кылым пӧртылташ кӱлеш.
Тиде тыге огыл, те угыч эн сай йолташ лийшаш улыда.