Lallaba: Gooftaan isiniif in lola
“Eegumsa Waaqummaa”. Caqasni akkan irratti lallabuuf gaafatame Ba’uu 14:14 ture.

“Gooftaan isiniif in lola” jechuun maal jechuudha:

Ijoollee Israa'el & Ba'uu
Kakuu Haaraa & Mootummaa Waaqayyoo
Lola Isxifaanos. Jaalalli Dirqisiisa

Ijoollee Israa'el & Ba'uu wajjin walqabatee
Ijoolleen Israa’el waggoota 400 dabalataaf garbummaa malee homaa osoo hin beekin Gibxii gadhiisanii bahan. Waaqayyo yeroo dheeraa dura karaa Abrahaam saba ofii isaatiif filatee ture (Uma 12:2). Waaqayyo saba kana maqaa isaa ulfina kennuu qofa osoo hin taane, saboota biyya lafaa eebbisuuf (Uma 12:3) fi fayyisuuf (Yohaannis 4:22) itti fayyadama ture. Garuu yeroo kanatti, garboonni miliqan, lola hin taane jajjaboo ta’an kun suuta suutaan Gibxii keessaa ba’aa jiru; ijoolleen, maanguddoonni, dubartoonniifi dhiironni qarqara galaana diimaa irratti walitti qabamanii yeroo waraanni gara jabeeyyii saba humna guddaa qabu bara sanaa cinaacha isaaniitiin tarkaanfatu. Yeroo kanatti Museen namootatti dubbatee akkas jedha:

[Bau 14:14 KJV] [14] Waaqayyo isiniif in lola, isinis callistu.

Dhugumatti, Gooftaan bifa dha’icha jabaa 10n isaaniif lolaa ture, inni dhumaa immoo angafa warra Gibxii hundumaa ajjeesuudha. Yeroo kanatti warri Gibxii waan dhaban akka hin qabne itti dhaga’amuu hin oolu. Guutummaatti ykn gartokkoon ummata balleessuun galma isaanii ta’uu hin oolu (Bau 15:9). Lakkoofsi 17 ilaalcha YHWH, kakuu Waaqayyoon eegu nuuf kenna.

[Bau 14:17-18 KJV] [17] Ani immoo kunoo, garaa warra Gibxii nan jabeessa, isaanis isaan duuka bu'u; [18] Warri Gibxiis ani Waaqayyo ta'uu koo, Fara'oon, gaarii gaarii isaa fi farda isaa irratti ulfina naaf kennu, in beeku.

Lolli kun Israa’elootaa fi warra Gibxii gidduutti qofa ta’ee mul’ate. Waaqayyo Israa’el garbummaatti akka seenan kan hayyame yoo ta’u, harka jabaadhaan kan isaan baasu isa ture. Eeyyee, Waaqayyo Gibxiin YHWH ta'uu isaa akka beektu barbaade, garuu Israa'el humna isaa akka beekanii fi yaadatan barbaade, akka isaan hin dadhabneef ykn of tuuluun akka hin ol kaafamneef. Faarfannaa bilisummaa hubadhu:

[Bau 15:1-3, 13, 17 KJV] [1] Musee fi ijoolleen Israa'el faarfannaa kana Waaqayyoof faarfatanii, "Inni Waaqayyoof nan faarfadha, inni ulfinaan injifateera; [2] Gooftaan humna kootii fi faarfannaa kooti, ​​fayyina koos in ta'eera, inni Waaqayyo kooti, ​​ani immoo bakka jireenyaa isaaf nan qopheessa; Waaqa abbaa kooti, ​​ol isa nan kaasa. [3] Gooftaan nama waraanaa ti, Waaqayyo maqaa isaati. ... [13] Ati araara keetiin saba [kan] furte geggeessite, humna keetiin gara bakka jireenyaa kee isa qulqulluutti [isaan] qajeelchite. ... [17] Isaan galchi, gaara dhaala keetii, [bakka] yaa Waaqayyo, [kan] akka ati keessa jiraattu siif tolchitetti, [Keessatti] Iddoo Qulqullummaa yaa Gooftaa, [kan] harki kee jabeesse.

Waaqayyo injifannoo kana kan qopheesse akka inni kabajamuuf, innis namoonni isatti amanamuu akka baratanii fi inni mul’achuu kan hin dandeenye ta’us (waaqolii tolfamoo saboota naannoo sana jiranii wajjin wal faallaa ta’ee), akkasumas Israa’el caalaatti qorus, GOOFTAAtti amanamuun yeroo hundumaa bu’aa hundarra gaarii akka argamsiisu ni beeku.

Kan nama dhibu sadarkaaleen jalqabaa Ba’uu Waaqayyo waan isaan barbaachisu hundumaa guutuu akka danda’uu fi ni guuta jedhanii amanuudhaan akka itti fufaniif garaa namootaa lallaafachuuf gahaa hin turre. Waaqayyo, isaan adabe, yeroo wal fakkaatutti waggoota 40 akka jooran gochuudhaan isaan barsiise.

Yeroo kana keessatti kanneen armaan gadii hojjete.

Waaqayyo Mannaa isaan nyaachise.
Miilli hin dhiitaane.
Uffanni hin dulloomne
Garboota ibiddaa fi qoochoowwan waliin lafa onaa hamaa keessa isaan geggeesse
Bishaan hin jiru, taʼus dhagaa keessaa bishaan isaaniif kenne
Waaqayyo gara biyya abdachiifamtetti ce’uuf yeroo qophaa’an kakuu haalduree isaa wajjin qaban isaan yaadachiisa (Yaalii 2ffaa).

[Kes 8:1-20 KJV] [1] Abboommii ani har'a isin ajaje hundumaa akka raawwattan, akka jiraattaniif, baay'attanii, biyya Waaqayyo abbootii keessaniif kakate sanas akka qabattan. [2] Waaqni kee Waaqayyo gooftaan kee waggoota afurtama kana lafa onaa keessatti si gad of deebisuuf, si qoruuf, abboommii isaa eeguu fi dhiisuu kee beekuuf, isa garaa kee keessa jiru beekuuf si geggeesse hundumaa in yaadadhu. [3] Innis si gad of deebisee, akka beela'us siif heyyame, mannaa ati hin beekne, abbootiin kees hin beekne si nyaachise; namni buddeena qofaan akka hin jiraanne, dubbii afaan Yihowaa keessaa ba'u hundumaan garuu akka jiraatu si beeksisuuf. [4] Waggoota afurtama kana keessatti uffannaan kee sitti hin dulloomne, miilli kees hin dhiitaane. [5] Akka namni ilma isaa adabutti, Waaqayyo gooftaan kee akka si adabsu garaa kee keessattis yaadda. [6] Kanaaf abboommii Waaqayyo gooftaa keetii eeggadhu, karaa isaa irra deemtee isa sodaatta.