Eb’ li ralal xk’ajol laj Israel & Li elk chaq sa’ li hu . Li Akʼ Chaqʼrabʼ & Li Xʼawabʼejilal li Yos Lix pleet laj Esteban. Li rahok naxmin ru .
Sa’ li hu Eb’ li ralal xk’ajol laj Israel & Li elk chaq . Eb’ li ralal xk’ajol laj Israel ke’el chaq Egipto chirix naq maak’a’ chik ke’xnaw, ka’ajwi’ li moosil chiru 400 chihab’ chik. Li Dios kixsik’ ru jun tenamit choq’ re najter rik’in laj Abraham ( Gen 12:2 ). Li Dios taaroksi raj li tenamit a’in re naq ink’a’ ka’ajwi’ tixnima ru lix k’ab’a’, re b’an rosob’tesinkil (Gen 12:3) ut xkolb’aleb’ (Juan 4:22) li tenamit re li ruchich’och’. A’b’an sa’ li hoonal a’in, eb’ li moos a’in li xe’eelelik, li ink’a’ kawresinb’ileb’ xch’ool sa’ pleet, timil timil yookeb’ chi elk chaq Egipto; eb’ li kok’al, li tiix, li ixq ut li winq ke’xch’utub’ rib’ chire li kaq palaw naq eb’ li josq’ aj pleet re li tenamit q’axal nim xwankil sa’ li kutan a’an yookeb’ chi xik chi ub’ej sa’ lix b’eeneb’. Sa’ li hoonal a’in laj Moises ki’aatinak rik’ineb’ li tenamit ut kixye:
[Exo 14:14 KJV] [14] Li Qaawa' taapleetiq sa' eek'ab'a', ut laa'ex texwanq chi ch'anch'o.
Relik chi yaal, li Qaawa’ yoo chaq chi yalok choq’ reheb’ rik’in 10 li nimla rahilal, li roso’jik a’an xkamsinkileb’ chixjunil li xb’een ralaleb’ laj Ejiipt. Sa’ li hoonal a’in eb’ laj Ejiipt ke’reek’a tana’ naq maak’a’ chik k’a’ru te’xsach. Chanchan naq jun tz’aqal malaj jun raqal xsachb’aleb’ li tenamit a’an li rajom xch’ooleb’ ( Ex 15:9 ). Li raqal 17 naxk’e qe jun li na’leb’ chirix li YHWH, li Dios li naxk’uula li sumwank.
[Exo 14:17-18 KJV] [17] Ut laa'in tinkawob'resi xch'ooleb' laj Ejiipt ut te'xtaaqeheb', ut tink'e inloq'al rik'in laj Parahón ut chixjunileb' laj puub', rik'ineb' li xb'eleb'aal ch'iich' ut eb' laj puub' li neke'b'eek chiru kawaay. [18] Ut eb laj Egipto teßxqßue retal nak lâin li Kâcuaß, nak tinqßue inlokßal saß xbêneb laj faraón, saß xbêneb lix carruaje ut eb lix soldado li cuanqueb chi cacuây.
Li yalok kaʼajwiʼ nakʼutunk naq kiwank saʼ xyanqebʼ laj Israel ut ebʼ laj Egipto. Li Yos kixkanab'eb' laj Israel chi moosil, ut a'an li taa'isiiq chaq reheb' rik'in kawil ruq'. Yaal, li Yos kiraj naq laj Ejiipt tixnaw naq a'an li YHWH, ab'an kiraj ajwi' naq eb' laj Israel te'xnaw ut te'xjultika li xwankil, re naq ink'a' te'lub'q malaj te'xnimob'resi rib' rik'in li q'etq'etil. K’ehomaq reetal li b’ich re li kolb’a-ib’:
[Exo 15:1-3, 13, 17 KJV] [1] Toja' naq laj Moisés ut eb' laj Israel ke'xb'icha li b'ich a'in cho'q re li Qaawa', ut ke'xye: “Tinb'icha chiru li Qaawa', xb'aan naq q'axal nim xloq'al. [2] Li Qaawa' a'an linmetz'ew ut lin b'ich, ut a'an aj kolol we, a'an linYos, ut laa'in tinkawresi jun li na'ajej re wank wi'; lix Dios lin yuwa’, ut laa’in tinnimob’resi ru. [3] Li Kâcuaß aßan jun li cuînk aj pletic ut li Kâcuaß aßan lix cßabaß. ... [13] Laa’at sa’ laa toq’ob’ahom-ib’ xak’ameb’ chi ub’ej li tenamit [li] xakol rix, xab’eresiheb’ rik’in laa kawilal toj sa’ laa santil na’ajej. ... [17] Taak’ameb’ chaq, ut taak’eheb’ chi awk sa’ li tzuul re laa eechanihom, [sa’] li na’ajej, at Qaawa’, [li] xayiib’ choq’ aawe re wank wi’, [sa’] li Santil Ochoch, at Qaawa’, [li] xaqab’anb’il xb’aaneb’ laa wuq’.
Li Dios kixyiib’ li q’axok-u a’in re naq taa’oxloq’iiq, ut a’an naq eb’ li tenamit te’xtzol xk’ojob’ankil xch’ool rik’in ut te’xnaw naq us ta ink’a’ naru chi ilmank (chi jalan rik’ineb’ lix jalam-uuch li tenamit sa’ xsutam), ut us ta tixyal wi’chik rix Israel, naq li k’ojob’ank ch’oolej rik’in li Qaawa’ junelik tixk’am chaq li q’axal chaab’il.
Ra xyeeb’al naq li xb’eenil raqal re li Elk chaq ink’a’ tz’aqal re xq’unb’esinkil xch’ooleb’ li tenamit re naq te’xkanab’ xpaab’ankil naq li Dios naru ut tixk’e chixjunil li k’a’ru neke’raj ru. Li Dios kixq’usheb’, ut sa’ li hoonal ajwi’ a’an kixk’ut chiruheb’ rik’in xk’eeb’aleb’ chi b’eek chiru 40 chihab’.
Chiru li hoonal a’in kixb’aanu li k’a’aq re ru a’in.
Li Yos kixkʼehebʼ chi waʼak rikʼin li Mana. Ink’a’ ke’xk’e li roq. Li tʼikr inkʼaʼ kiʼosoʼk . K’ameb’ xb’e sa’ li yamyookil ch’och’ jwal ra rik’ineb’ li moos li neke’xk’at li xam ut li k’anti’ . Maakʼaʼ haʼ, abʼan kixkʼe rehebʼ li haʼ saʼ jun li pek . Li Dios naxjultika reheb’ lix sumwank rik’in a’an naq yookeb’ chixkawresinkil rib’ chi nume’k sa’ li yeechi’inb’il ch’och’ (2a intento).
[Deu 8:1-20 KJV] [1] Chixjunil li chaq'rab' li nink'e eere sa' li kutan a'in, chepaab' re naq texwanq chi yo'yo ut texk'ihanq ut tex'ok ut teereechani li ch'och' kixyeechi'i li Qaawa' reheb' leexe'toonil yuwa'. [2] Chijultikoß âcue chixjunil li bße li quixbânu li Kâcuaß lâ Dios chiru li caßcßâl chihab aßan saß li chaki chßochß, re xcubsinquil âcuib ut re xyalbal âcuib re xnawbal cßaßru cuan saß âchßôl, ma tâpâb lix chakßrab malaj ut incßaß. [3] Ut quixcubsi xcuanquil ut quixqßue âcue chi tzßocaßac ut quixqßue chatzaca li maná li incßaß queßxnau lâat chi moco eb lê xeßtônil yucuaß. re xk'utb'al chawu naq li winq moko ka'aj ta wi' rik'in li wa nawank xyu'am, rik'in b'an chixjunil li aatin na'elk chaq sa' xtz'uumal re li Qaawa'. [4] Chiru li caßcßâl chihab aßin incßaß quiqßueß lâ cuakß chi moco quipoßoß lâ cuok. [5] Te̱qˈue ajcuiˈ saˈ a̱chˈo̱l nak li Ka̱cuaˈ la̱ Dios nakatxqˈus joˈ nak tixqˈue li cui̱nk li ralal. [6] Joßcan nak tâpâb âcue lix chakßrab li Kâcuaß lâ Dios ut tâcuânk joß naxye li Kâcuaß ut tâxucua ru.
