Επειδή η ζωή είναι ατμός, πρέπει να ταπεινώσουμε τον εαυτό μας ενώπιον του Θεού και να υπακούσουμε στο θέλημά Του.
Ο Ιάκωβος ξεκινά μια νέα ενότητα, αλλά το συνδετικό θέμα των κεφαλαίων 4 και 5 είναι η ταπεινοφροσύνη. Η αληθινή πίστη κρίνει την υπερηφάνεια ταπεινώνοντας τον εαυτό μας ενώπιον του Θεού. Στο 4:1-12, ο Ιάκωβος θίγει την ανάγκη για ταπεινοφροσύνη για την επίλυση συγκρούσεων και την ύπαρξη αρμονικών σχέσεων. Τώρα στρέφεται στο θέμα της ταπεινοφροσύνης όσον αφορά το μέλλον. Αντιμετωπίζει ένα αλαζονικό πνεύμα που είχε παρατηρήσει στις εκκλησίες. Αν και αυτοί οι άνθρωποι ομολογούσαν ότι γνώριζαν τον Χριστό, ζούσαν με μια κοσμική στάση που ο απόστολος Ιωάννης αποκαλεί «την καυχησιολογία της ζωής» (Α΄ Ιωάννη 2:15). Έκανε σχέδια χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τη δική τους θνητότητα και την κυριαρχία του Θεού. Όπως ο εύπορος άνθρωπος στην παραβολή του Ιησού, έλεγαν: «Θα χτίσω μεγαλύτερες αποθήκες για να αποθηκεύσω τα υπάρχοντά μου» και «θα πω στην ψυχή μου: “Ψυχή, έχεις πολλά αγαθά φυλαγμένα για πολλά χρόνια· ηρέμησε, φάε, πιες και ευφράνσου”». «Αλλά ο Θεός του είπε: “Αφελή! Αυτή τη νύχτα ζητείται από εσένα η ψυχή σου· και τώρα σε ποιον θα ανήκει αυτό που ετοίμασες;”» (Λουκάς 12:19-20).
Ο Ιάκωβος θέτει τέσσερα σημεία:
1. Η ζωή είναι ατμός. Αυτό σημαίνει τρία πράγματα:
Α. Η ζωή είναι εύθραυστη. Ο Ιάκωβος γράφει (4:13-14α), «Ελάτε τώρα, εσείς που λέτε: “Σήμερα ή αύριο θα πάμε στην τάδε πόλη, και θα μείνουμε εκεί ένα χρόνο και θα ασχοληθούμε με δουλειές και θα έχουμε κέρδος”. Κι όμως, δεν ξέρετε πώς θα είναι η ζωή σας αύριο». Ή, το κείμενο μπορεί να λέει: «Δεν ξέρετε τι θα συμβεί αύριο». Δεν ξέρουμε καν τι θα συμβεί σε δέκα λεπτά από τώρα, πόσο μάλλον αύριο ή του χρόνου! Αυτοί οι επιχειρηματίες υπέθεταν αλαζονικά ότι θα ξυπνούσαν αύριο, ότι θα έφταναν με ασφάλεια στην πόλη, ότι η επιχειρηματική τους επιχείρηση θα ήταν επιτυχημένη μέσα σε ένα χρόνο και ότι κανείς δεν θα τους έκλεβε το εισόδημά τους. Υπέθεταν όλα αυτά τα πράγματα για ένα άγνωστο μέλλον που δεν είχαν κανέναν έλεγχο και καμία εγγύηση!
Όπως είπα, ο πιο υγιής νέος ανάμεσά μας θα μπορούσε εύκολα να είναι νεκρός μέχρι να νυχτώσει. Υπάρχουν τόσοι πολλοί εύκολοι και απροσδόκητοι τρόποι για να πεθάνει κανείς! Κάποτε έκανα την κηδεία ενός 11χρονου κοριτσιού που παραπονέθηκε στη μητέρα της για πονοκέφαλο. Η μητέρα της της είπε να ξαπλώσει. Ξάπλωσε και πέθανε από ανεύρυσμα εγκεφάλου. Γνωρίζαμε ένα νεαρό ζευγάρι που υπηρετούσε στην Campus Crusade. Πήγαν μια απόδραση το Σαββατοκύριακο. Καθώς έβγαινε από το τζακούζι στο μοτέλ τους, ζαλίστηκε και έπεσε, χτυπώντας το κεφάλι του στην άκρη της πισίνας. Δεν βγήκε ποτέ από το κώμα. Ένα απόγευμα Κυριακής πριν από λίγα χρόνια, ένας άντρας στις αρχές της δεκαετίας των τριάντα που παρευρισκόταν εδώ φτυάριζε το χιόνι. Η γυναίκα του κοίταξε έξω από το παράθυρο και τον είδε να κείτεται στο έδαφος, νεκρός από καρδιακή προσβολή.
Και πάλι, μπορεί να διαμαρτυρηθείτε ότι το να σκέφτεστε τέτοια πράγματα είναι μακάβριο και καταθλιπτικό. Δεν υπονοώ ότι έχετε εμμονή με αυτά τα πράγματα. Αλλά αν δεν τα σκέφτεστε ποτέ, δεν θα ζείτε με σωστή εξάρτηση από τον Θεό. Θα κάνετε περήφανα σχέδια και θα συνεχίσετε τη ζωή σας σαν να είστε για πάντα νέοι και υγιείς. Ο Ιάκωβος λέει (4:16) ότι «κάθε τέτοια καύχηση είναι κακή».
Β. Η ζωή είναι σύντομη. Ένας ατμός είναι βραχύβιος. Βλέπεις την ομίχλη σε μια στιγμή και λίγα λεπτά αργότερα εξαφανίζεται. Βλέπεις τον ατμό να βγαίνει από το φλιτζάνι του καφέ σου και σε ένα δευτερόλεπτο, εξαφανίζεται στον αέρα. Η ζωή είναι έτσι.
Στον Ψαλμό 90, ο Μωυσής θρηνεί τη συντομία της ζωής. Συγκρίνει τη ζωή με το χορτάρι του αγρού που φυτρώνει το πρωί και μέχρι το βράδυ, έχει μαραθεί κάτω από τον καυτό ήλιο. Γράφει (90:10), «Όσο για τις ημέρες της ζωής μας, αυτές περιέχουν εβδομήντα χρόνια, ή αν οφείλεται σε δύναμη, ογδόντα χρόνια, όμως η υπερηφάνειά τους δεν είναι παρά κόπος και θλίψη· γιατί γρήγορα περνάει και πετάμε μακριά». Ακόμα κι αν ζήσετε μέχρι τα εκατό, πόσο γρήγορα περνάει η ζωή! Ένας φίλος μου λέει με μανία ότι η ζωή είναι σαν το ρολό χαρτιού υγείας - όσο πιο κοντά φτάνετε στο τέλος, τόσο πιο γρήγορα περνάει!» Μπορεί να μην σας ενδιαφέρει η αναλογία, αλλά είναι αλήθεια!
Γι' αυτό ο Μωυσής προσεύχεται (90:12), «Δίδαξέ μας λοιπόν να μετράμε τις ημέρες μας, για να Σου παρουσιάσουμε μια καρδιά σοφίας. Μόνο ο Θεός μπορεί να μου δώσει τη σοφία που χρειάζομαι για να περάσω αυτές τις ημέρες επωφελώς υπό το φως της αιωνιότητας.
Γ. Ο θάνατος είναι βέβαιος. Τα στατιστικά στοιχεία για τον θάνατο είναι αρκετά εντυπωσιακά. Ένας στους έναν ανθρώπους πεθαίνει». Θα πίστευε κανείς ότι επειδή ο θάνατος δεν είναι απλώς πιθανός, αλλά απολύτως βέβαιος, και ότι μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή, και ότι κάθε άτομο πρέπει να σταθεί ενώπιον του Θεού για κρίση, κάθε άτομο θα ήθελε απεγνωσμένα να μάθει πώς να τα βρει με τον Θεό. Αλλά, παραδόξως, οι άνθρωποι το ξεχνούν και συνεχίζουν τη ζωή τους σαν να θα ζήσουν για πάντα. Μπορούν να παρακολουθήσουν την καταστροφή του τυφώνα Κατρίνα στην τηλεόραση, να κουνήσουν το κεφάλι τους με δυσπιστία μπροστά στα σώματα που επιπλέουν στο νερό και να βγουν από την πόρτα για να συμμετάσχουν στην καθημερινή τους ρουτίνα χωρίς να βρεθούν μπρούμυτα ενώπιον του Θεού και να μετανοήσουν για τις αμαρτίες τους! Είναι εκπληκτικό!
Ο Ιησούς μας δίδαξε πώς να σκεφτόμαστε όταν ακούμε για τέτοιες καταστροφές. Κάποιοι άνθρωποι Του ανέφεραν για κάποιους Γαλιλαίους που ο Πιλάτος είχε σφάξει.