Sem prédikari kynnist maður dauðanum betur en flestir. Í sumum tilfellum er það með því að heimsækja einhvern, kannski jafnvel sitja við rúmstokkinn, þegar viðkomandi nálgast lífslok; í öðrum tilfellum gæti það verið með því að framkvæma minningarathöfnina, vonandi með því að hjálpa syrgjandi ástvinum að finna einhverja huggun.
En hvort sem þú glímir við þessar aðstæður eins oft og ég, þá er dauðinn óhjákvæmilegur hlutur sem við öll þurfum að horfast í augu við í lífi okkar - og ekki bara okkar eigið. Hann birtist í missi vina og fjölskyldu. Það er stundum erfitt í slíkum aðstæðum að vita nákvæmlega hvað eigi að gera. Hvert förum við héðan?
Ég hugsa um sögu sem ég hef heyrt föður minn segja um andlát ömmu sinnar, aðeins nokkrum árum áður en ég fæddist. Hún lést frá þessu lífi á Drottinsdegi. Hún sótti guðsþjónustu þennan sunnudagsmorgun, þótt henni liði ekki vel. Þegar hún lagðist niður þann dag til að blunda, voru fötin hennar snyrtilega lögð til hliðar til að vera klædd aftur í hana og koma aftur um kvöldið. En hún fékk aldrei tækifæri til að sækja þá guðsþjónustu. Um kvöldið komu vinir í heimsókn og reyndu að hugga hana. Einn sem þekkti hana vel sagði: „Jæja, hún lifði þangað til hún dó.“
Á yfirborðinu gætirðu sagt, já. Augljóslega. Það hljómar eins og tautología. Það á við um okkur öll, er það ekki?
Er það? Flestir lifa aldrei raunverulega. Flestir okkar eru svo uppteknir af því sem við ætlum að gera að við komumst aldrei að því að gera það. Við lifum aldrei raunverulega í dag fyrir daginn í dag.
Sjáðu til, það er eitt að skipuleggja framtíðina. Það er allt annað að lifa í núinu. Við vitum öll nauðsyn þess að horfa fram á veginn, en það er afar hættulegt að gera það á meðan við vanrækjum nútíðina. Jesús varaði okkur við þessu í fjallræðunni. Verið því ekki áhyggjufullir og segið: „Hvað eigum við að eta?“ eða „Hvað eigum við að drekka?“ eða „Hvað eigum við að klæðast?“ Því að heiðingjarnir leita alls þessa, og himneskur faðir yðar veit að þér þurfið alls þessa. En leitið fyrst ríkis Guðs og réttlætis hans, og allt þetta mun veitast yður að auki. Verið því ekki áhyggjufull um morgundaginn, því að morgundagurinn mun hafa áhyggjur af sjálfum sér. Hverjum degi nægir sinn eigin þjáning. (Matteus 6:31-34)
Mikilvægir dagdraumar lifa aldrei í dag. Þeir lifa alltaf morgundaginn. Þess vegna komast þeir aldrei að því að lifa raunverulegu lífi. Margir okkar eru þannig.
Þessi tegund af tilveru færir mikla eymd. Vinurinn sem við ætluðum að heimsækja dó áður en við gátum komið til hans. Við ætluðum að segja eitthvað vingjarnlegt við einhvern sem við héldum að verðskuldaði það, en þeir héldu áfram áður en við komumst að því. Við fundum aldrei rétta tímann til að bjóða náunganum okkar í kirkju með okkur til að læra um Jesú.
Ég ímynda mér að við séum að ganga á kunnuglegum vettvangi þegar þú lest þetta. Við sjáum það. Spurningin er: hvað ætlum við að gera í því?
Svarið býr innra með okkur sjálfum. Það er ekki eitthvað sem er utan seilingar okkar, heldur eitthvað sem við verðum að ákveða að gera. Það er ekki að segja að það sé auðvelt. Það krefst breytinga á hugsunarvenjum, en það mun leiða til óvæntra niðurstaðna. Ánægju sem við höfum aldrei gert okkur grein fyrir að verður okkar.
Við verðum að hætta að leyfa framtíðinni að gleypa daginn í dag. Hverjum degi nægir sinn þjáning. Það eru ákveðin verkefni sem eru okkar á hverjum degi. Þau kunna að virðast smáatriði í samanburði við það sem við ætlum að gera, en það sem við ætlum að gera fer að miklu leyti eftir því hversu vel við hugsum um þessa hluti. Guð krefst einhvers af okkur á hverjum degi. Hann kallar okkur til að fórna því besta af okkur sjálfum sem lifandi fórn fyrir hann (Rómverjabréfið 12:1). Það er auðvelt að segja Guði hvað ég ætla að gera þegar ég öðlast auð minn, en Guð vill þjónustuna sem ég get veitt honum í dag. Ef ég geri það ekki þegar tækifæri gefst, eru líkurnar á að ég muni aldrei komast að því. Það er fólk í heiminum okkar sem þarf að koma til Jesú. Til þess að þau finni hann verð ég að gera það mögulegt. Leyfðu mér þá að vera upptekin við að gera það sem Guð vill að ég geri í dag.
Við þurfum ekki að leita að einhverri mikilli þjónustu sem við getum veitt einhvern fjarlægan morgundag. Þín og mín munum aldrei vera meira þörf í þjónustu Drottins en við erum í dag. Það er mögulegt að þjónustan sem þú getur veitt í dag muni stuðla að árangri þar sem annars hefði verið mistök.
Í ræðu sinni „Ég á mér draum“ talaði Dr. Martin Luther King frægt um „brýna þörfina núna“, orðasamband sem ég notaði fyrir titil þessarar greinar. Í samhengi er þetta ákall um kynþáttaréttlæti í samfélaginu. En undirliggjandi hugmyndin – að „Þetta er enginn tími til sinnuleysis eða sjálfsánægju. Þetta er tími til kröftugra og jákvæðra aðgerða“ – ætti að hafa áhrif á okkur sem kristna í öllum þáttum göngu okkar, sérstaklega þegar við lítum á heiminn í kringum okkur og glataða tækifæri okkar og rangar forgangsröðun. Það er mögulegt að kirkja Drottins muni aldrei þurfa á þér að halda meira en hún gerir núna.
Bíðum ekki með að gera það sem þarf að gera núna. Það sem við ætlum að gefa, skulum við gefa það núna. Það sem við ætlum að gera, skulum við gera það núna.
Prédikun: Af hverju við rífumst
Í morgun, í námi okkar í Nýja testamentinu, komum við að Jakobsbréfinu, og Jakobsbréfið er svo fullt af góðu efni að ég átti erfitt með að þrengja lexíuna mína að einu efni. Ég gæti auðveldlega haldið 20 mismunandi prédikanir úr Jakobsbréfinu því Jakobsbréfið snýst allt um að koma trú okkar í framkvæmd, ekki bara að segja fólki að þú trúir að Jesús sé Kristur, heldur að sýna að þú trúir á hann með því að lifa eins og Jesús.
Að lokum ákvað ég að eyða tíma í kafla þar sem Jakob talar um eitthvað sem ég held að við öll getum tengt við því hann er að tala um læti og rifrildi.
Ef þú ólst upp með bræðrum eða systrum, þá er ég viss um að þú hafir líklega haft töluverða reynslu af rifrildi.
Og því get ég metið söguna af móðurinni sem þurfti að stöðva rifrildi milli tveggja bræðra. Og móðir litla barnsins spurði: „Hver byrjaði þetta rifrildi?“ Og hann sagði: „Hann byrjaði það þegar hann sló mig til baka.“
Slagsmál eru aldrei góð, hvort sem það eru bræður og systur sem rífast, hjón sem rífast eða lönd sem rífast. En slagsmál eru sérstaklega sársaukafull þegar þau eiga sér stað meðal barna Guðs.
Þegar maður les Jakobsbréfið fær maður þá tilfinningu að mikil læti og rifrildi hafi verið í gangi í þessari kirkju.
Jakob sagði í fyrsta kafla að „hver maður ætti að vera fljótur til að heyra, seinn til að tala, seinn til reiði, því að reiði mannsins leiðir ekki til réttlætis fyrir Guði.“ (Jakobsbréfið 1:26). Í 3. kafla talaði Jakob um kristna menn sem lofa Guð með tungunni og formæla mönnum með sömu tungunni.
Hann talar í 4. kafla um þá sem „tala illa um bróður sinn“ og „dæma bróður sinn“. (Jakobsbréfið 4:11). Í 5. kafla ætlar hann að vara þá við að „mögla hver gegn öðrum“ (Jakobsbréfið 5:9).
Og þannig fær maður þá tilfinningu að þetta hafi verið kirkja þar sem fólk átti í vandræðum. En það er alls ekki eina kirkjan sem gerði það. Korintusöfnuðurinn var klofinn í fylkingar og mikil átök gengu fram innan hans. Í Filippíkirkjunni þurfti Páll að nefna tvær konur með nafni sem áttu erfitt með að komast saman. Páll sagði að kristnir menn í Galatíu væru að „bíta og áta hver aðra“ (Galatabréfið 5:15). Og ég giska á að flestir ykkar hafi upplifað af eigin raun hvernig það er að vera í kirkju þar sem er læti og rifrildi í gangi.
En áður en við sjáum hvað Jakob hafði að segja um hvernig eigi að takast á við þessa átök innan kirkjunnar, skulum við skoða yfirlit yfir allt Jakobsbréfið og síðan kem ég aftur til að skoða hvað Jakob hefur að segja um þetta efni.
Jakob byrjar í 3. kafla, versi 13, þar sem segir:
„Hver er vitur og skynsamur yðar á meðal? Hann sýni verk sín með góðri hegðun í hógværð viskunnar. En ef þér hafið beiskan öfund og eigingirni í hjörtum yðar, þá stærið yður ekki og svíkið ekki sannleikann. Þetta er ekki sú viska sem kemur að ofan, heldur er hún jarðnesk, óandleg, djöfulleg. Því þar sem öfund og eigingirni er, þar verður óreiðu og alls konar viðurstyggð.
„En viskan sem að ofan kemur, hún er fyrst hrein, síðan friðsöm, hógvær, sanngjörn, full miskunnar og góðra ávaxta, óhlutdræg og einlæg. Og réttlætisávöxtur er sáð í friði fyrir þá sem frið semja.“ (Jakobsbréfið 3:13-18)
Það virðist sem nokkrir kristnir menn í þessari kirkju hafi verið stoltir af því að vera mjög vitrir. Og það virðist einnig sem þessir kristnu menn hafi verið óróavaldar í kirkjunni, staðráðnir í að fá sínu framgengt frekar en að leita þess sem öllum líkamanum líkama er fyrir bestu. Og því segir Jakob: „Þér gætuð haldið að þér séuð vitrir, en ef þér eruð það, þá er það röng tegund af visku.“ Því viska Guðs leiðir ekki til beiskju, öfundar eða eigingjarnrar metnaðar. Og viska Guðs skapar vissulega ekki deilur heldur leiðir hún til friðar.
En Jakob skrifar til hóps kristinna manna sem eru ekki í friði. Reyndar, þvert á móti. Það voru miklar deilur, miklar deilur í gangi.
Og því segir Jakob í 4. kafla: „Hvað veldur deilum og hvað veldur rifrildum á meðal yðar? Er það ekki þetta, að girndir yðar eru í stríði innra með yður? Þér girnist en hafið ekki, svo þér myrðið. Þér girnist en eigið ekki, svo þér berjist og þrætið.“
„Þér hafið ekki, af því að þér biðjið ekki. Þér biðjið og öðlist ekki, af því að þér biðjið ranglega, til þess að þér sóið því í girndir yðar. Þér hórkarlar! Vitið þér ekki, að vinátta við heiminn er fjandskapur við Guð? Sá sem vill vera vinur heimsins gjörir sig að óvini Guðs.“ (Jakobsbréfið 4:1-4)
Í lok 3. kafla segir Jakob að viska Guðs sé friðsöm og mild.
